Oes na fwy o aeron ar y drain gwynion eleni nag mewn blynyddoedd o’r blaen? Neu ydyn nhw’n fwy coch? Bob blwyddyn, mae ‘na rywbeth yn sefyll allan: mwy o afalau ar y coed, y coed masarn yn agor eu dail yn gynt, y cae yn wyn o flodau llefrith. Eleni, dwi’n tybio bod yr aeron ar y coed drain yn gochach neu’n fwy llachar, neu bod mwy ohonyn nhw.

Aeron ydi’r ffrwythau ar lawer o goed, yn goch, du neu gwyn, rhai yn grwn ac eraill yn hirgrwn, rhai yn feddal ac yn dda i ni fwyta, tra mae eraill yn sur neu efo carreg caled yn y canol. Ar ddiwedd yr hydref a thrwy’r gaeaf, mae’r aeron yn bwysig iawn fel bwyd i adar ac anifeiliaid eraill fydd hefyd yn cael lloches da yn y coed a’r gwrychoedd lle mae’r aeron ar gael.

Ond tra mae aeron yn rhan annatod i ddeiet adar , mae rhai yn wenwynig i bobl! Rhaid i fforiwr wybod pa aeron sy’n gwneud jam neu jeli blasus, pa rai sy’n llesol i’n hiechyd, a pha rhai basai’n well osgoi.

Mae gynnon ni enwau penodol am yr aeron mwyaf blasus yn Gymraeg. Rydym yn hoff o’r aeron cochion yn yr haf a’r rhai duon yn yr hydref. Felly mae gennym mafon a mefus (raspberries a strawberries), mwyar duon ac ysgaw am blackberries ac elderberries. A pha gwell ddisgrifiad am yr eirin sur gwyllt (sloes) nag eirin tagu?

Wyddoch chi am enwau aeron eraill? Mae rhai coed cyffredin efo aeron sy’n tyfu mewn gwrychoedd i’w gweld yn y daflen yma gan brosiect OPAL. Mae ein prosiect Gwreiddiau Gwyllt a ariennir gan Gronfa Loteri Treftadaeth yn awyddus i glywed am unrhyw adnoddau adnabod eraill yn Gymraeg; cysylltwch os gwyddoch am rai!